Foto Video Intro

Arbeidvreugd

Nederlands lokaalspoor

Thema en sporenplan

Sporenplan

Arbeidsvreugd was bedoeld om met mijn kleinere Nederlands H0 materiaal uit tijdvak III te kunnen rijden. Het idee is ontstaan nadat ik de verrijdbare tafel van een mislukte modelbaan voor de helft had afgebroken. Er ontstond een overzichtelijke ruimte waar een klein ovaaltje op kon worden gelegd. Ook bood het ruimte om een klein traject te maken voor mijn vrachtautootje dat met het Faller Car System is uitgerust.

De H0 baan besloeg een oppervlakte van ongeveer 1m80 bij 1m.

Het idee ontstond om de tafel dan van alle kanten aantrekkelijk te maken. Dat betekende dat er aan twee kanten "iets te doen" moest zijn. Uiteindelijk werden het twee shunting puzzles.

Sporenplan H0 modelspoorbaan, Ovaal met twee shunting puzzles
Sporenplan Arbeidsvreugd
Helicopterperspectief Nederlandse H0 modelspoorbaan Arbeidsvreugd. Ovaal, laad- en losplaats, kolenhandel, fabriek met spooraansluiting, huizenrij, rangeerterrein
Helicopterperspectief

Lokaalspoor jaren '50 / '60

Het thema is een kleine (en waarschijnlijk onrendabele) lokaalspoorlijn uit de jaren '50 / '60 waarop alleen nog goederen werden vervoerd. Zoals deze er bijvoorbeeld in Twente waren.

Het spoor viel onder de definitie van een raccordement.

  • Er mocht maximaal 30km/h worden gereden.
  • Overwegen waren onbewaakt. Een trein waarschuwde met een fluit- of later hoornsignaal.
  • Bijna elk plaatsje had zijn eigen laad- en losplaats. In verband met de ooit geldende militaire eisen was er bijna altijd een koplading aanwezig.

De gasbel in Slochteren werd pas of nog niet benut. Dus was er nog volop kolen en kolengas.

Omgeving en periode

Als je op een klein oppervlak een tijd en plaats goed wilt uitbeelden zul je enkele gerichte keuzes moeten maken. Een lijstje met de kenmerkende elementen die in de modelspoorbaan zijn opgenomen:

  • AKI en onbewaakte overweg
  • Gashouder;
  • Laad- en losplaats met een kolenhandel aan de straat;
  • Rijdende Opel Blitz van de kolenhandel;
  • Kleine fabriek met spooraansluiting.

Aanleg

Ondergrond en baanlichaam

Als ondergrond diende een open en verrijdbare tafel. Het baanlichaam is uitgezaagd en via steunlatten op de tafel gemonteerd. Om de omgeving rustig te kunnen opzetten is de leegte eerst opgevuld met enkele platenpiepschuim.

Maquettegewijs

Om allerlei precisiewerk niet gebogen over een tafel te hoeven uitvoeren, heb ik de omgeving in het middel van de tafel opgebouwd uit twee prefab delen: de fabriek en de licht verhoogde straat met het trace voor het Faller Carsystem.

Geen achtergronden, geen tussenwanden

Een ovaalbaan kent in ieder geval deze drie problemen:

  • Wat net is vertrokken komt al snel aan de andere kant weer aan.
  • Het is lastig om voorkant en achterkant los van elkaar te zien.
  • De bochten zijn veel te scherp, wat zeker aan de randen een idee van insluiting geeft.

De sporen lagen ook nog eens strak aan de rand. Een achtergrond rondom gaf het effect van een vissenkom. Bovendien kon je nergens meer bij

Een plaat in het midden slokte alle ruimte op om nog iets van de omgeving te maken.

Uiteindelijk werkte de fabriek en de lichte verhoging met de huizen als een scheiding tussen voor- en achterkant

In alle bochten is iets gedaan om de indruk te wekken dan de omgeving doorloopt. VOor een mooie oplossing als tegenbochten was geen ruimte.

Besturing

Ook deze baan was geheel analoog. Een Fleischmann transformator en enkele Fleischmann relais en schakelaars.

Exploitatie en evaluatie

Arbeidsvreugd is rond 2016 opgedoekt. De tafel nam toch teveel ruimte in.

Geslaagd

  • Het rangeren met de timesaver variant Pine Ridge was en bleef leuk. Een net niet geheel eenvoudig taakje met een concreet einddoel rijdt leuker dan alles ins Blaue hinein.
  • Wat rondjes rijden op zijn tijd was ook leuk en ontspannend.
  • Zoals was te verwachten was een rijdend vrachtautootje meer een gimmick. Het plezier zat hem in het uitdenken en aanleggen van het circuitje.
  • Met maquettes werken was een prima idee. Veel precisiewerk kun je in alle rust beneden aan de keukentafel verrichten.
  • Door de omgeving in een net wat andere richting dan de ovaal te buigen, valt de ovaal minder op.

Minder

  • De kant met de Inglenook Sidings sunting puzzle is nauwelijks gebruikt. Het werkte niet fijn vanaf een afstandje. Het had geholpen om de bediening daarvoor aan dezelfde kant te plaatsen.
  • De maquettes waren in een vroeg stadium vast ingebouwd, waardoor later bedachte details alsnog vanuit onmogelijke posities moesten worden aangebracht. De omgeving is daardoor nooit helemaal afgekomen. Ook voor bijvoorbeeld herstel en onderhoud zouden maquettes altijd uitneembaar moeten zijn. .

Om met de Inglenook Sidings shunting puzzle de opdracht niet te vergeten, is het handig om met een Kanban-systeem met wagenkaarten te werken. Op het laatst had ik een papieren systeempje voor een achttal wagons. Inmiddels kan zoiets prima op bijvoorbeeld een tablet. Hieronder een voorbeeld van een wagenkaarten-generator voor de wagons die samen met een (Roco) Hippel op de Inglenook Sidings shunting puzzle stonden opgesteld.

Kanban-kaarten generator

Inglenook Sidings shunting puzzle

{{Nr}}
{{CartType}} {{CartNbr}}
{{Nr}}
{{CartType}} {{CartNbr}}

Afbeeldingen